Merhaba, bugün çokça merak edilen bir konu ile karşınızdayım.
Yaklaşık 7-8 senelik bu serüvenimde kuş gözlemine ilgisi olan ama nereden, nasıl başlayacağını bir türlü kestiremeyen bir çok kişi ile karşılaştım ve elimden geldiğince yardımcı olmaya çalıştım. Bugün kuş gözlemciliği nedir, nasıl yapılır, nasıl başlanır, bunun için ne gerekir gibi soruları cevaplamaya çalışacağım.
Kuş Gözlemciliği Nedir
Kuş gözlemciliği, doğanın önemli, merak uyandırıcı üyeleri olan kuşları doğal yaşam alanlarında çeşitli şekillerde ve çeşitli amaçlarla izlemek, gözlemlemektir. Bu gözlemler kuşların davranışları, yaşam alanları, sayıları gibi konuları içerir.
Kuş gözlemciliği sadece bir hobi olmanın ötesinde, doğayla derin bir bağ kurmanın, sabır geliştirmenin ve doğaya karşı farkındalık oluşturmanın da etkili bir yoludur. Kuşları gözlemlemek, zamanla onları fark etmeye başlamak ve bunu yaparken doğayla bir olmak inanılmaz mutluluk ve huzur vericidir..
Kuş gözlemciliği çok yönlüdür ve bir çok farklı amaçla yapılabilir. Bazı kişiler sadece kuşları tanıyıp, izleyerek bunun keyfini çıkarırken, bazı kişiler bilimsel veriler üretmek için de bunları yapabilir.
Kuş Gözlemciliğine Nasıl Başlanır
Aslında kuş gözlemlemek, göründüğü kadar karmaşık değildir. Kabul ediyorum, ilk başladığınızda bütün kuşlar ve sesleri birbirine benziyor ve ayırt etmek zor olabiliyor. Ama ihtiyacınız olan tek şey, bunu yapmaya devam etmek. Bunun en güzel örneklerinden biri bizzat benim! Size bu yolculuğa nasıl başladığımı biraz anlatmak isterim.
Benim kuş gözlemciliğine olan ilgim, Belgrad Ormanları’nda mantar gözlemlemek için gittiğim sıralarda gördüğüm ve duyduğum türleri merak etmemle başladı. Ormanda yürürken her yanımdan kuş sesleri geliyordu; ağaçkakanlar ağaçları gagalıyor, kızılgerdanlar yaprakların arasından kendini kısaca gösterip kayboluyordu. Her biri bir gizemdi. Ne olduklarını bilmiyordum ama merak ediyordum. Bu merak beni kuşların dünyasına çekmeye başladı.
Her gördüğüm ve duyduğum kuşu, bu konuya benden daha aşina olan arkadaşıma soruyordum. Zamanla bu ilgim büyüdü ve sonunda kendime bir dürbün almaya karar verdim. Edindiğim giriş seviyesi bir dürbünle evimin çevresindeki parkları, mesire alanlarını ve bulabildiğim her türlü yeşil alanı — hatta evlerin çatılarını bile! — gözlemliyordum. Gördüğüm her kuş, benim için yeni bir deneyim ve bilgi oluyordu.
Zamanla çeşitli sosyal medya gruplarına katıldım. Burada paylaşılan kuş fotoğraflarını ve bilgileri inceledim; konuyla ilgili rehber kitaplar edindim — merak etmeyin, yazının sonunda hepsinin isimlerini vereceğim. Derken, bir bakmışım sık gözlemlenen türleri tanıyabilir hale gelmişim!
Toparlayacak olursam; Eğer siz de kuş gözlemine başlamak istiyorsanız çok fazla şeye ihtiyacınız yok. Basit bir dürbün ve bir not defteriyle başlayabilirsiniz. Evinizin balkonundan bile kuş gözlemine adım atabilirsiniz. Gözlem yaptıkça kuş türlerini ayırt etmeye başlayacak, zamanla bu dünya size kapılarını ardına kadar açacaktır.
Kuş Gözlemlemek İçin Ne Gereklidir?
Kuşları doğru ve verimli bir şekilde gözlemleyebilmek için bazı araç gereçlere ihtiyaç vardır. Bunlardan bazıları isteğe bağlı olsa da, bazıları doğrudan gereklidir.
Bunların başında gelen, kuş gözleminin vazgeçilmezlerinden biri dürbündür. Kuşlar küçük, ürkek ve gizlenmeyi seven canlılardır. Bu nedenle onları çıplak gözle detaylı şekilde gözlemlemek çoğu zaman mümkün olmaz. İşte bu yüzden dürbün, kuş gözlemciliğinde temel bir araçtır.
Dürbün Seçimi Nasıl Olmalı?
Dürbünler pek çok farklı amaç için üretilir. Denizcilikten askeri kullanıma kadar farklı alanlara yönelik modeller vardır. Ancak burada sadece kuş ve yaban hayatı gözlemi için uygun olan dürbünlerden bahsedeceğim.
Dürbün seçerken göz önünde bulundurmanız gereken birkaç temel kriter vardır. Bunları kabaca şöyle sıralayabiliriz:
- Doğada veya şehirde gözlem yaparken ne kadar ağırlık taşıyabileceğiniz
- Bütçeniz
- Dürbüne çantanızda veya aracınızda ne kadar yer ayırabileceğiniz
- Gözlem yapacağınız ortamlar (ormanda mı, açık arazide mi, sabah mı, alacakaranlıkta mı?)
Bu liste uzatılabilir, ancak her gözlemcinin ihtiyaçları farklı olduğu için seçim süreci kişisel tercihlere göre şekillenir.
Dürbünlerde Teknik Özellikler: Büyütme ve Mercek Çapı
Kriterlerinizi belirledikten sonra dikkate almanız gereken bazı teknik detaylar vardır. Bunlardan en önemlisi dürbünün optik büyütme oranı ve mercek çapıdır.
Örneğin, bir dürbünün teknik bilgilerinde 10×42, 8×42 ya da 10×50 gibi ifadeler görebilirsiniz. Bu iki sayı sırasıyla dürbünün büyütme oranını ve mercek çapını belirtir.
Optik Büyütme Oranı (Örneğin “10x”) Nedir?
Basitçe açıklamak gerekirse, bu sayı dürbünün nesneleri ne kadar yakınlaştırdığını gösterir.
“10x” büyütme, cisimleri 10 kat daha yakın gösterir.
Örneğin, 100 metre uzaktaki bir kuş, dürbünle 10 metre uzağınızdaymış gibi görünür.
Mercek Çapı (Örneğin “42 mm”) Nedir?
Bu değer, dürbünün ön tarafındaki merceklerin çapını milimetre cinsinden belirtir.
Mercek çapı, dürbünün ne kadar ışık toplayabileceğini belirler.
Sayı büyüdükçe dürbün daha fazla ışık alır, bu da loş ortamlarda (örneğin sabah erken saatlerde ya da gün batımında) daha parlak ve net görüntüler elde etmenizi sağlar.
Dengeli Bir Seçim Yapmak
Optik değerler büyüdükçe (örneğin 10×50 gibi), dürbünün ağırlığı ve boyutu da artar. Bu durum uzun süreli kullanımda sizi yorabilir ve elleriniz titreyeceği için görüntü netliğini olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle kuş gözlemciliğinde genellikle 8×42 veya 10×42 gibi modeller tavsiye edilir.
Bu tür modeller hem yeterli büyütme sunar hem de taşınabilirlik açısından dengeli bir tercih olur. Eğer “Rüzgarlı havalarda daha stabil bir görüntü elde etmek istiyorum” ya da “Ellerim titrediği için net görüntü alamıyorum” diyorsanız, biraz daha az ışık alan ama titreşim önleyici motorlara (image stabilization) sahip modelleri tercih edebilirsiniz.
Örneğin ben, işim gereği doğada uzun saatler gözlem yapıyorum ve çoğunlukla rüzgârlı açık arazilerde bulunuyorum. Bu nedenle Canon 10×30 IS II modelini kullanıyorum. Optik kalitesi mükemmel olmasa da, titreşim engelleyici özelliği sayesinde çoğu zaman işimi fazlasıyla görüyor.
Not Defteri
Kuş gözlemi yaparken not almak hem önemli hem de oldukça faydalıdır. Gözlemler sırasında tuttuğunuz notlar, daha sonra bu bilgileri gözden geçirmenizi sağlar ve kuş türlerini ya da davranışlarını daha iyi tanımanıza yardımcı olur.
Not almak için basit bir kalem ve küçük bir defter yeterli olabilir. Ancak dijital platformlar da bu konuda oldukça kullanışlıdır. Özellikle eBird ve iNaturalist gibi platformlar, sadece gözlemlerinizi kaydetmenizi sağlamakla kalmaz; aynı zamanda bu verileri vatandaş bilimi projelerine katkı olarak da sunabilirsiniz.
Kuşlara özel çalışanlar için eBird oldukça güçlü bir araçtır. Bu platform üzerinden bir kuşun hangi tür olduğunu, nerede, ne zaman ve kaç birey olarak görüldüğünü kaydedebilirsiniz. Aynı zamanda başkalarının verilerine de ulaşarak bir bölgede hangi kuşların ne zaman göründüğüne dair kapsamlı bilgiler edinebilirsiniz. Daha anlaşılabilir kılması açısından geçen seneki bir eBird kaydımı inceleyebilirsiniz: https://ebird.org/checklist/S197426539
Kıyafet Seçimi
Kıyafet seçimi hem sizin konforunuz ve sağlığınız hem de kuşlar tarafından daha az fark edilip, rahatça gözlemleyebilmeniz için oldukça önemlidir.
Doğada sıcaklık değişken olabilir. Özellikle sabah erken saatlerde başlayan gözlemler gün içinde ısınabilir. Bu nedenle katmanlı giyinmek, farklı sıcaklık koşullarına uyum sağlamanıza yardımcı olur.
Size kendi giyim tercihlerimden bir örnek verebilirim:
Kış koşulları için: Boyunluk ve eldiven özellikle rüzgârlı havalarda hem sıcaklık hem de konfor açısından vazgeçilmez oluyor.
İçlik: Soğuğu doğrudan hissetmemek için nefes alabilen bir içlik tercih ediyorum.
Orta katman: Gerekirse polar gibi ısı tutan bir ara katman kullanıyorum.
Dış katman: Rüzgar ve yağmura karşı dayanıklı hardshell ceket tercih ediyorum.
Yaz koşulları için: Uzun kollu, nefes alabilen bir gömlek, yüzümü ve ensemi güneşten koruyacak, hava alan bir şapka, ince, nefes alabilen bir pantolon ve olmazsa olmazım güneş gözlüğü tercih ediyorum.
Ayakkabı Seçimi
Kuş gözleminde doğru ayakkabı seçimi, genellikle göz ardı edilse de hem konforunuz hem de güvenliğiniz açısından son derece önemlidir.
Eğer şehirde gözlem yapacaksanız, mevsim koşullarına uygun, rahat ve hava alan bir ayakkabı yeterli olabilir. Ancak doğada uzun saatler geçiriyorsanız ve özellikle taşlık, çamurlu ya da eğimli arazilerde yürüyecekseniz, ayakkabınızın bazı teknik özellikleri taşıması gerekir:
- Zemin tutuşu güçlü bir taban, kayma riskini azaltır.
- Bileği saran bir model, burkulma gibi sakatlanmaları önleyebilir.
- Su geçirmezlik (örneğin Gore-Tex) özelliği, ayaklarınızı nemden korur ve uzun süreli konfor sağlar.
Ben kendi gözlem koşullarıma göre şu modelleri kullanıyorum:
- Zorlu patikalar ve her mevsim için: Salomon X Ultra 4 Mid Gore-Tex
- Yazın, teknik olmayan ve düz zeminlerde: Nike Pegasus Trail 5 Gore-Tex
Tabii ki bu modeller sadece örnek. Hangi ayakkabının sizin için daha uygun olduğunu en iyi siz bilirsiniz. Burada önemli olan, güvenliğinizi ve konforunuzu sağlayacak kriterleri göz önünde bulundurmanızdır.
Çorap Seçimi
Ayakkabı kadar çorap da doğada konforunuzu doğrudan etkileyen bir unsurdur. Yanlış çorap seçimi, özellikle uzun yürüyüşlerde ayakta su toplaması, aşırı terleme ya da üşüme gibi sorunlara yol açabilir.
Doğru çorap seçimi için birkaç öneri:
Pamuklu çoraplardan kaçının. Pamuk ıslanınca kuruması uzun sürer ve bu da ayakta üşümeye veya mantar gibi cilt problemlerine yol açabilir.
Yün (özellikle merino yünü) veya sentetik teknik kumaşlardan üretilmiş çoraplar tercih edin. Bu çoraplar hem teri dışarı atar, hem de ayaklarınızı kuru ve sıcak tutar.
Kışın kalın ve yalıtımlı çoraplar, yazın ise nefes alabilen ama destekli modeller idealdir.
Uzun yürüyüşler yapacaksanız, dikişsiz ve burun kısmı destekli modeller, ayak yorgunluğunu azaltır ve tahrişi önler.
Kıyafet Seçiminde Renklerin Önemi
Kuşlar ürkek canlılar olduğundan, dikkat çekici renklerden kaçınmak gerekir. Parlak ya da floresan renkler yerine doğayla uyumlu toprak tonları, yeşil, kahverengi gibi daha nötr renkler tercih edebilirsiniz. Bu tercihiniz onları rahatsız etmeden gözlem yapmanıza yardımcı olur.
Fotoğraf Makinesi ve Objektif Seçimi (Opsiyonel)
Doğada vakit geçirdiğinizde, birbirinden güzel ve özel anlara tanıklık edersiniz. Fotoğraf makinesi, bu anları kaydetmenize ve belgelemenize olanak tanır. Aynı zamanda kuşları keşfetme sürecinde çektiğiniz fotoğrafları daha sonra incelemek, ayrıntıları fark etmek ve dijital platformlar aracılığıyla deneyimli kişilere danışmak oldukça faydalı olabilir.
Ancak, fotoğraf makineleri herkesin kolayca ulaşabileceği ekipmanlar değildir. Özellikle doğal yaşam ve kuş fotoğrafçılığı için gereken ekipmanlar oldukça pahalı olabilir. Üstelik bir kuş gözlemcisinin bu anların tadını çıkarması için mutlaka fotoğraf çekmesi gerekmez. Gözlemlemek ve hafızanıza kazımak da başlı başına çok değerli bir deneyimdir.
Bu nedenle fotoğraf çekip çekmemek bence tamamen kişisel bir tercihtir.
Fotoğraf Makinesi Almaya Karar Verdim, Ekipman Seçimim Nasıl Olmalı?
Fotoğraf makinesi almaya karar verdiniz ama bu iş için ne tür ekipmanlara ihtiyacınız olduğunu bilmiyorsunuz. Bu bölümde, kuş gözlemciliği için nasıl bir ekipman tercih etmeniz gerektiğini sade bir dille anlatmaya çalışacağım.
Gövde (Fotoğraf Makinesi) Seçimi
Yaygın kanının aksine profesyonel fotoğraf makineleri tek parçadan oluşmazlar. Gövde ve Objektif dediğimiz iki farklı parçadan oluşurlar. Bunun en basit örneği görüntüyü yakalayan gözümüz ve bu görüntüyü algılayan beynimizdir. Yani objektifi bir göz, gövdeyi ise beyin olarak düşünebiliriz.
Öncelikle fotoğraf makinelerini kısaca tanıyalım
Yaygın kanının aksine, profesyonel fotoğraf makineleri tek bir parçadan oluşmaz. Genellikle “gövde” ve “objektif” (lens) olmak üzere iki ana parçadan oluşurlar. Bunu en basit şekilde şöyle düşünebilirsiniz: Gözümüz çevremizi görmemizi sağlar (objektif), beynimiz ise bu görüntüyü işler (gövde). Fotoğraf makinelerinde de benzer bir iş bölümü vardır.
Fotoğraf Makinesi Türleri
Fotoğraf makinelerini genel hatlarıyla dört gruba ayırabiliriz:
- Kompakt modeller
- DSLR modeller
- Aynasız modeller
- Analog modeller
Ben burada yalnızca dijital modeller üzerinde duracağım.
Kompakt Fotoğraf Makineleri:
Kompakt makineler, özellikle başlangıç seviyesi için uygun ve taşınabilir cihazlardır. Bu makinelerde objektif sabittir; yani değiştirilemez. Ayrıca genellikle yüksek optik zoom oranına sahiptirler. Bu sayede uzak nesneleri yaklaştırarak fotoğraflamak mümkün hale gelir.
Hafif ve kullanımı kolay olmaları bir avantajdır. Ancak sabit lensli oldukları için teknik esneklik sunmazlar ve çoğu modelde kuş gibi küçük, hızlı hareket eden canlıları çekmek biraz zor olabilir. Odaklanma hızları ve görüntü kalitesi, daha profesyonel modellere göre sınırlı kalabilir.
Bu fotoğraf makinelerine örnek olarak Nikon Coolpix P900, Nikon Coolpix P1000 modellerini verebilirim.
Aynasız ve DSLR Fotoğraf Makineleri
DSLR ve aynasız fotoğraf makineleri, geniş bir kullanım yelpazesine sahip, daha profesyonel ve gelişmiş teknolojilerle donatılmış modellerdir. Bu nedenle genellikle kompakt kameralara kıyasla daha pahalıdırlar.
Aynasız modeller, daha modern teknolojilerle üretilmiş, hafif ve kompakt tasarımlarıyla öne çıkar. Otomatik netleme sistemleri oldukça hızlıdır ve özellikle yeni nesil modeller video performansı açısından da güçlüdür.
DSLR modeller ise biraz daha büyük ve ağırdır. Ancak genellikle daha sağlam yapıları sayesinde zorlu doğa koşullarında daha dayanıklı bir performans sunarlar. Vizörden bakarak çekim yapma deneyimi de birçok kullanıcı için hala daha doğal ve tercih edilesidir.
Sensör Tipleri: Crop (APS-C) ve Full Frame
Hem DSLR hem de aynasız makineler, Crop sensör (APS-C) veya Full Frame sensör ile donatılmış olabilir. Her iki sensör tipi de farklı avantaj ve dezavantajlar sunar.
Full Frame sensörlü makineler ise daha büyük sensör alanına sahiptir. Bu da daha iyi bir görüntü kalitesi, daha başarılı düşük ışık performansı ve daha geniş dinamik aralık sağlar. Ancak hem gövde hem de lensleri genellikle daha büyük, ağır ve pahalıdır.
Crop sensör (APS-C) makineler, sensör boyutlarının daha küçük olması nedeniyle daha uygun fiyatlıdır ve aynı objektifle daha fazla “yakınlaştırma etkisi” sağlar. Bu, özellikle kuş gibi uzaktaki canlıları çekmek için önemli bir avantajdır. Örneğin 300 mm bir lens, APS-C sensörlü bir makinede yaklaşık 450 mm etkisi yaratır.
Ancak, sensör boyutu küçük olduğu için düşük ışık koşullarında Full Frame modellere göre daha fazla parazit (noise) oluşabilir, bu da net bir görüntü elde etmeyi zorlaştırır.
Yukarıda sıraladığım farklı türdeki fotoğraf makineleri, farklı ihtiyaçlara hitap edecek şekilde tasarlanmıştır. Bu seçenekler arasında karar verirken hem bütçenizi hem de kullanım amacınızı göz önünde bulundurmanız önemlidir.
Şunu da özellikle vurgulamak isterim: Kompakt makineler dışında, hangi ekipmanı tercih ederseniz edin, doğru tekniklerle çekilmiş bir fotoğraf çoğu zaman oldukça tatmin edici sonuçlar verecektir. Ekipmandan çok, onu nasıl kullandığınız belirleyici olur..
Kuş Gözleminde ve Fotoğrafçılığında Objektif Seçimi Nasıl Olmalı
Kuş fotoğrafçılığında başarılı kareler yakalayabilmek için uzun odak aralığına sahip lenslere ihtiyaç duyulur. Çünkü kuşlar ürkek canlılardır ve onlara yaklaşmak çoğu zaman mümkün olmaz. İşte bu noktada doğru lens seçimi büyük önem taşır.
🔹 Odak Uzaklığı
300 mm ve üzeri odak uzaklıkları kuş gözlem ve fotoğrafçılığı için idealdir.
500 mm ve 600 mm gibi lensler daha uzak mesafedeki kuşları çekmek için oldukça uygundur, ancak daha ağır ve pahalıdırlar.
Eğer yeni başlıyorsanız, 70-300 mm ya da 100-400 mm gibi daha kompakt, çok yönlü bir lens başlangıç için yeterli olabilir. -Uzun bir süre 100-400mm objektif kullandım, oldukça tatmin ediciydi.-
🔹 Diyafram Değeri (f değeri)
f/4 gibi daha geniş diyafram açıklıkları, düşük ışıkta daha iyi performans sunar ve arka planı daha fazla flulaştırarak konunun öne çıkmasını sağlar.
Ancak diyafram değeri düştükçe lensler hem fiyat hem de ağırlık açısından artış gösterir.
🔹 Sabit vs. Zoom Lensler
Zoom lensler (örneğin 200-500 mm) esneklik sunar. Hareketli sahnelerde kadrajı ayarlamak daha kolay olur.
Sabit odaklı lensler (örneğin 500 mm f/4) daha yüksek optik kalite ve daha geniş diyafram sunar ama hareket kabiliyeti sınırlıdır, oldukça ağır ve pahalıdır.
🔹 Görüntü Sabitleyici (IS / VR)
Özellikle elden çekim yapıyorsanız, lensin titreşim önleyici özelliğe sahip olması büyük avantaj sağlar. Netlik kaybını azaltır.
🔹 Ağırlık ve Taşınabilirlik
Doğada uzun saatler boyunca yürüyorsanız ya da fotoğraf çekerken tripod kullanmak istemiyorsanız, daha hafif ve kompakt lensler tercih etmek sizi yormaz ve taşımayı kolaylaştırır.
Örneğin ben kuş gözlemi yaparken Nikon 200-500mm f/5.6 gibi bir lens kullanıyorum. Bu lens hem fiyat/performans açısından makul hem de kuş fotoğrafçılığı için yeterli odak aralığı sağlıyor. Elbette Canon, Sony ya da diğer markaların da benzer segmentte çok iyi alternatifleri var. Burada da yine nasıl kullanmak istediğiniz ve bütçeniz karar vermenizde öne çıkıyor.
Kuş Gözlemlerken Kullanabileceğiniz Kaynaklar
Kuşları tanımlamak ve hakkında daha fazla şey öğrenmek için kullanabileceğiniz bir sürü kaynak mevcut. Onlardan bazılarını sıralayıp, yazıyı sonlandıracağım.
Kitaplar
Kuş tanımlama rehberleri her bölge için farklı olsa da ben Türkiye özelinde önerilerde bulunacağım.
- Trakus-Türkiye’nin Kuşları. Yakın zamanda çıkan, sürekli güncellenen oldukça güzel ve kapsamlı bir kitap.
- Türkiye ve Avrupa’nın Kuşları. Biraz eski bir kitap dolayısıyla Türkiye’de bulunan yeni kuş türlerini içermiyor ama hâlâ severek başvurduğum, güzel bir kaynak. Baskısını bulmak zor olabilir…
- Collins Bird Guide. Oldukça kapsamlı, batı palearktik bölgesi için sıkça tercih edilen popüler bir kaynak. Aynı zamanda Playstore ve Appstore’da çok güzel ve kullanışlı bir uygulaması var. Şiddetle tavsiye ediyorum!
Hepsi başlangıçta ve ileride size eşlik edecek güzel bir başvuru kitapları. Zaman ilerledikçe uzmanlaşmak istediğiniz kuş sınıfları özelinde yazılmış kitaplara da başvurabilirsiniz.
Uygulamalar ve İnternet Siteleri
Başvuracağınız kaynaklar tabii ki kitaplarla sınırlı kalmıyor. Kendim de sıkça kullandığım bazı uyguluma ve internet sitelerini sıralayayım;
- ebird.org daha önce de bahsettiğim gibi, çevrenizdeki gözlem alanları, bu gözlem alanlarında görülen kuş türleri, kuş türlerinin fotoğrafları ve ses dosyalarına erişebileceğiniz harika bir kaynak. Yapabilecekleriniz bunlarla da sınırlı kalmıyor, türlerin mevsimsel dağılımları ve haritaları gibi birbirinden güzel farklı modellere de erişebiliyorsunuz. Gözlem yaparken not defteri olarak kullanabilirsiniz, bunun için android ve ios telefonlarda uygulaması bile var.
- Merlin Bird ID. Çektiğiniz kuş fotoğraflarından hangi tür olduğunu tahmin edebilen güzel bir yapay zeka sistemi var. Dinlettiğiniz kuş seslerinin hangi türe ait olduğunuda söylüyor size. Seçtiğiniz bölgedeki kuşların listesine, fotoğraflarına, ses dosyalarına ve tanımlayıcı metinlerine ulaşabilirsiniz. Hatta Türkiye paketine ait tanımlayıcı metinleri ben Türkçeleştirdim! oldukça kullanışlı bir uygulama, tavsiye ediyorum.
- trakus.org Türkiye’de bulunan kuşların bilgilerine, bu kuşların fotoğraflarına ve haritalarına ulaşabileceğiniz güzel bir platform. Bir çok kuş gözlemcisi aktif olarak kullanıyor, site içerisinde bulunan forum kısmından da bilgi alışverişi yapabiliyorsunuz.
- ornito.org trakus ile benzer bir platform. Bir çok kuş hakkında bilgi alabilir, fotoğrafları görebilirsiniz.
- birdsoftheworld.org Cornell Üniversitesinin oluşturduğu, dünyadaki tüm kuş türleri hakkında detaylı bilgiler bulabileceğiniz muazzam bir kaynak. Sıklıkla başvurduğum bir site. Ücretli abonelik içeriyor.
Kuş gözlemciliği hakkında sıkça merak edilen şeyleri cevaplamak için hazırladığım bu mini rehber umarım herkes için faydalı olabilmiştir. Elimden geldiğince yalın ama detaylı bir şekilde anlatmaya çalıştım..
Daha değinecek bir çok farklı şey var ama onlar da başka yazının konusu olsun.
Her türlü soru ve öneriniz için yorum yapmaktan çekinmeyin lütfen.
Okuduğunuz için teşekkür ediyor, bol kuşlu gözlemler diliyorum!
Kanatlı Günlüğü 